Sirat blaast je van je sokken (spoiler alert)

Geen grote sterren op het doek, geen duidelijke plot, voortdurend dreunende ravemuziek en een leeg landschap. Toch blaast Sirat van regisseur Oliver Laxe je volledig van je sokken. Zelden heb ik van een film zo moeten bijkomen. In de kleinste zaal van het Louis Hartlooper Complex in Utrecht op een zaterdagochtend met 20 bezoekers neemt Sirat mij mee op een reis, op een pad door de hel, een weg met vreselijke plotwendingen in een dystopische wereld van steen, stof en uitzichtloosheid. Maar ook van oasen, van intimiteit en van liefde. 

Sirat is in de kern een tragische roadtrip met drie auto's door de woestijn van Marokko. Vrije geesten, ravers, trippen op de beats uit een muur van versterkers, terwijl een vader en zoon op zoek zijn naar hun verdwenen dochter/zuster. Gedreven door hun eigen motieven vormen ze een steeds hechtere groep, op weg naar een bestemming die verder en verder uit beeld raakt. Is er wel een bestemming of gaat het alleen om het pad? De laatste tien minuten van de film laten de kijker achter met allerlei vragen, maar zitten tegelijkertijd vol met suspense, mede door de langzame cameravoering en door het gebrek aan dialoog. Een trein rijdt de woestijn in, de hallucinerende rails volgend richting eindeloosheid. Is dit de redding, de bevrijding, de deur naar het paradijs? Of houdt het hier niet op, houdt het nooit op....

Hamnet ontroert (spoiler alert)

Je moet er maar opkomen: Shakespeare's grootste toneelstuk, Hamlet, is eigenlijk het rouwverwerkingsproces van de schrijver naar aanleiding van het overlijden van zijn enige zoon, Hamnet. Twee werkelijk gebeurde feiten worden fictief met elkaar verbonden. En ineens is Hamlet niet meer los te zien van het persoonlijke drama van Shakespeare, gespeeld door Paul Mescal, en zijn vrouw Agnes, gespeeld door Jessie Buckley. Zij kreeg een Oscar voor haar rol, en naar mijn mening terecht, want vanaf de opening van de film (als de twee elkaar ontmoeten in de bossen rond Stratford) spat haar acteerkwaliteit van het doek. 

Hamnet volgt de romance, het huwelijk en de komst van drie kinderen in het gezin. De schrijver is rusteloos en kan zijn draai in het dorp aan de Avon niet vinden. Agnes laat hem los, zodat hij zijn dromen kan najagen in de Londonse theaters. Tijdens zijn afwezigheid overlijdt Hamnet, een van een tweeling, in een hartverscheurende scene met zijn tweelingzus. Bij terugkeer naar Stratford ontmoet Shakespeare een getraumatiseerde vrouw die hem zijn afwezigheid voor de voeten gooit. Toch blijft hij in Londen, waar hij het Globe Theater bouwt. Daar voert hij zijn meesterwerk Hamlet voor de eerste keer op. Agnes gaat met haar broer naar de opvoering en maakt daar een wonderlijke emotionele reis door, die een ware (en vrij lange) apotheose is van deze zeer boeiende film van regisseur Chloé Zhao. Uiteindelijk overwint de liefde, is de hoopvolle boodschap waarmee we naar huis gingen.

Train Dreams (spoiler alert)

Het is voor mij onbegrijpelijk waarom de film Train Dreams alleen op Netflix te zien is. Het is een juweeltje van een verhaal, prachtig in beeld gebracht door regisseur Clint Bentley. Train Dreams is een tragisch verhaal geschreven door Denis Johnson (2002) en speelt zich af in het nog redelijk wilde Noordwesten van de Verenigde Staten in de eerste helft van de vorige eeuw. Joel Edgerton speelt Robert Grainier, de mannelijke hoofdrol, een in zichzelf gekeerde houthakker, die door een serie dieptepunten een moeizaam leven leidt, totdat hij zijn toekomstige vrouw Gladys Olding ontmoet, gespeeld door Felicity Jones. Ze bouwen een huis en krijgen een kind, maar het verleden en een drama bepalen dat de houthakker moet boeten voor alle bomen die hij heeft omgehakt in de bossen van Montana en Idaho. 

De film is een filosofische beschouwing over wat de mens de natuur aandoet, maar ook over de kracht van de natuur. De slotscene verbeeldt op allegorische wijze dat we de verbinding tussen mens en natuur pas zien als we afstand nemen. Het ingetogen spel van Joel Edgerton roept veel sympathie voor de hoofdpersoon op. Qua tragiek moest ik al tijdens het kijken denken aan Stoner, de romanfiguur van John Williams (1965) en ook een beetje aan Baumgartner van Paul Auster (2023): tragische figuren die het niet echt meezit in het leven en toch moedig voortploeteren in afwachting van betere tijden. Edgerton is een geweldige keuze voor de verbeelding van deze tragiek. 

Filmisch is Train Dreams een ode aan de natuur, ook al vallen de bomen bij bosjes. Ik had deze film graag op het grote witte doek in mijn favoriete filmhuis gezien. Wel heel fijn: aan het einde van de film zingt Nick Cave "Train Dreams": daar blijf je wel even voor zitten!

Crazy dreams that go on for hours
And I can't begin to tell you how that feels...