Wandelen
"The world reveals itself to those who travel on foot", aldus Werner Herzog. Daarom loop ik zeer regelmatig door Nederland en omstreken. Over oude Hessenwegen in de Achterhoek, over kronkelige paden en brede beukenlanen op de Utrechtse Heuvelrug en over klompenpaden in de uiterwaarden. En ik lees veel over wandelen, zowel persoonlijke verslagen van roadtrips als diepzinnige beschouwingen over de filosofie van lopen. Het was immers Søren Kierkegaard die schreef: "Above all, don't lose your desire to walk"! Op deze pagina dus aandacht voor wandelen. Om met Loesje te eindigen: "Ga je mee verdwalen? Ik weet de weg!".
Eifel 2026: heerlijke tochten door romantisch landschap
Tijdens de voorjaarsvakantie in de Eifel heb ik vier wandelingen gemaakt door de heuvels van de Noord-Eifel. In het Lampertstal liep ik voor de derde keer, maar nu aan de zuidzijde vanuit Dollendorf. Het dal is een breed en vooral groen vloeibed voor de Lampertsbach (foto onder). Nauwelijks hekken, half mei overal jong groen en opschietende bloemen en planten. Het is een oase in Noord-West Europa.
Minstens zo interessant, maar wel met meer hekken, is het Armuthstal ten noorden van Wershofen. Hier liep ik drie kilometer langs de Armuthsbach die door de vallei meandert tussen hoge hellingen met eiken en beuken. Op de Kottenbornberg was het Eifelpanorama geweldig in alle richtingen. Hier liep ik deels over het Oude-Molen-pad, dat de locaties van vijf voormalige molens in de beek aaneen rijgt.
Eifel Schleifen #67 is één van zo'n 100 wandelroutes in de Eifel. Goed bewegwijzerd door de Eifel Verein, die ook zorgt voor duidelijke infoborden en houten bankjes om uit te rusten. Deze route heeft de jeneverbes (Wacholder) als thema, en die kom je dan ook veel tegen. Vooral mooi aan deze tocht is de afwisseling van het landschap, ook al is de laatste twee kilometer door Ahrdorf erg saai.
Tenslotte liep ik vanuit Antweiler over de flanken van de Aremberg naar Eichenbach en toen door naar Lommersdorf. Bekend gebied van de wandelingen uit de afgelopen jaren, maar nu vanaf de andere kant gelopen en dus toch weer een ander perspectief. Hier en daar de beloning met prachtige panorama's over de skyline van de Eifel, met de Hohe Acht en de Nurnburg als vast waarden (foto boven).
In vier etappes ruim 45 kilometer en de nodige hoogtemeters weggelopen. Alles op Komoot, zoals altijd; echt een fijne app. Eifelland is wandelland.
Leestip januari: De geschiedenis van het pad
De Noorse historicus en journalist Torbjorn Ekelund gaat filosofisch helemaal los op het pad, het voetpad wel te verstaan. In zijn handzame vertelling De geschiedenis van het pad, een voetreis (in het Noors uitgekomen in 2018) geeft hij zijn persoonlijke ervaringen diepte, ervaringen die het gevolg zijn van zijn epilepsie; hij mag niet meer autorijden en gaat daarom zoveel mogelijk te voet. Zo (her)ontdekt hij het pad.
'Paden zijn verhalen over mensen die te voet zijn gegaan' is een van de vele zinnen die mij raakten bij het lezen van zijn boek. Waar een pad is zijn immers eerder mensen gegaan. Paden zijn uitgesleten door mensenvoeten, paden zijn herinneringen aan voorgangers en bieden ruimte voor wandelaars na ons. Maar paden vedwijnen ook, omdat andere vervoermiddelen de wandelaar ruimte ontnemen. Een thema dat ook veelvuidig terugkomt bij Casper Janssen in Casper loopt (zie hieronder).
In het boek worden verschillende tochten beschreven, maar elke keer komt toch het voetpad bij de familiehut uit zijn jeugd weer terug, als de basis, het prototype van alle paden. Dat is de rode lijn van het boek, dat een must-read is voor de liefhebbers van wandelfilosofie.
De geschiedenis van het pad (eerste druk - 2019) is een uitgave van De Geus.
Leestip december: Caspar loopt
Schrijver en journalist Caspar Janssen heeft de verzameling Volkskrant columns die hij schreef over zijn voettocht door de landschappen van Nederland in 2019 gebundeld.
Caspar Janssen loopt graag en heeft veel interesse in natuur en landschap. De openingszin "Lopen is de beste manier om grip te krijgen op de omgeving" is mij uit het hart gegrepen. Ik deel zijn passie voor wandelen, voor natuur en voor landschap.
Oorspronkelijk landschap is in Nederland schaars, maar de invloeden van oude watergangen, ijstijden en vroege bewoners zijn nog altijd terug te vinden. Hij heeft er een neus voor; ik volg graag zijn speurtocht naar de laatste restanten van het oude Nederland. Caspar loopt bevat de miniatuurcolumns van zijn wandelingen plus het lezenswaardige essay "Het ritme van het landschap".
Caspar loopt (vierde druk - 2025) is een uitgave van Atlas Contact.
Wanderlust 2025
Ik maakte in 2025 23 voettochten. Project Fase 3 biedt de tijd om Nederland en omstreken te verkennen op een tempo dat aansluit bij intensieve beleving. Letterlijk en figuurlijk stilstaan bij een solitaire boom, een vervallen huis, een folly, een beukenlaantje of een standbeeld. Te voet beleef je de wereld anders, intenser ook. Ik loop met behulp van Komoot, een fijne wandelapp. De wandelingen hebben mijn liefde voor de Utrechtse Heuvelrug, de Achterhoek en de Eifel geïntensiveerd. De samenvatting van 21 van mijn wandelingen is opgenomen in de publicatie Wanderlust 2025, de derde uitgave in de serie Project Fase 3.
