Straatfotografie
Ik verzamel al jaren fotoboeken, maar als verzamelgebied is het omvangrijk en gaat het alle kanten op. Daarom besloot ik recent alleen zwart-wit straatfotografie uit de tweede helft van de vorige eeuw te verzamelen. Hier geniet ik het meest van. Het illustreert een bijna romantisch, (anderen zullen zeggen sentimenteel) verlangen naar de eeuw van mijn jeugd.
Daarnaast houd ik een collectie fotoboeken van Nederlandse fotografen aan (zonder periode of kleurbeperking). Alle andere fotoboeken ga ik vanaf 2026 verkopen via deze website (nog even geduld dus...). Elke maand besteed ik aandacht aan een fotoboek uit mijn kernverzameling.
Maartkeuze: Robert Doisneau in Luik
Wellicht is De kus bij het Stadhuis zijn allerbekendste foto, maar op de cover van de tentoonstellingscatalogus van het Musée de la Boverie in Luik prijkt toch een andere klassieker van de hand van straatfotograaf Robert Doisneau, namelijk De Cello onder de Paraplu. De prachtige overzichtstentoonstelling van de Parijse fotograaf Doisneau op het eiland in de Maas in Luik presenteert tot 19 april 2026 ruim 400 foto's uit zijn zeer omvangrijke werk.
De titel Gegeven Momenten verwijst naar de talrijke momenten die hij met zijn camera vastlegde in de periode van de Tweede Wereldoorlog tot zijn dood in 1994. Hij was de Franse meester van de zwart-wit straatfotografie en zit daarmee in het hart van mijn collectie Straatfotografie. La Boverie heeft veel ruimte geboden aan het werk van Doisneau. Er zijn camera's, tijdschriften met zijn reclame-opdrachten en zijn vrije werk. Kinderen, zwervers, kunstenaars, de Parijse straat en de Parijse cultuurdragers wisselen elkaar af in de overwegend kanariegeel geschilderde zalen. De rijk geïllustreerde catalogus van maar liefst 288 pagina's bevat een zeer representatieve doorsnee, grotendeels in zwart-wit. Een welkome aanvulling op mijn collectie.
Februarikeuze: Jerry Berndt
De Amerikaanse straatfotograaf Jerry Berndt was een politiek geëngageerde, sociaal bewogen actievoerder in de tijd van de Vietnamoorlog en de studentenprotesten. Hij werd geboren in 1943 in Milwaukee in de armoedige omstandigheden van de Pools-Duitse immigrantengemeenschap. Zijn thematiek is polarisatie in de samenleving: politiegeweld, daklozen, studenten met spandoeken, het komt allemaal langs in zijn uitvoerige oeuvre, ook al belemmerde FBI-onderzoek soms zijn mogelijkheden om te werken.
Na de roerige tijd in de VS werd zijn werk conceptueler, met als hoogtepunten Nite Works (1973) en The Babies (1980-1992). In de jaren 80 richtte Berndt zijn camera ook op buitenlandse conflicten in Latijns-Amerika, Afrika en Europa. Hij gaf les aan Boston University en zag zijn werk opgenomen in grote musea, zoals MOMA in New York en Bibliotheque National in Parijs. Ik kocht recent een eerste druk van Beautiful America, een overzichtsalbum van zijn straatfotografie, uitgegeven door Steidl in 2017.
Januarikeuze: Ed van der Elsken in Purmerend
Fotograaf en filmer Ed van der Elsken zou dit jaar 100 zijn geworden. Het Purmerends Museum toont tot en met 29 maart 2026 zijn kleurrijke straatfoto's uit Amsterdam. Bekende foto's van punkers, bikers, oproer en alles wat de hoofdstad van Nederland te bieden had in de jaren '70 en '80. Onder de titel "Oog voor Amsterdam" is de tentoonstelling tevens een hommage aan de stad zelf, maar misschien nog wel meer aan de Amsterdammer. Tegelijkertijd toont het museum een serie kleurenfoto's over het gezin van der Elsken in hun boerderij in Edam onder de titel "Avonturen op het land". Ook hier meerdere iconische beelden die niet kunnen ontbreken in een overzichtstentoonstelling van Nederlands bekendste naoorlogse straatfotograaf.
Persoonlijk ben ik meer van het vroege werk van Van der Elsken, zijn zwart-wit foto's uit Amsterdam en Parijs in de jaren '50 en '60. Ik was dus een beetje teleurgesteld in de tentoonstelling. Dat kwam ook door de keuze om vrijwel alle foto's op een relatief klein format af te drukken (wellicht om technische redenen). Dat neemt niet weg dat Van der Elsken voor mij de belangrijkste Nederlandse straatfotograaf uit de tweede helft van de 20e eeuw blijft. Daarom is de rit naar Purmerend niet voor niets geweest. © posterfoto: edvanderelsken/Nederlands Fotomuseum
Decemberkeuze: Weegee's World
Usher Fellig is beter bekend als Weegee. In 1910 (hij is dan 11) emigreerde hij vanuit Russisch Galicië (nu gelegen in Oekraïne) naar de Verenigde Staten. Bij toeval belandde hij in de fotojournalistiek als invalkracht bij Acme Newspictures in New York. Het was bepalend voor zijn verdere carrière. Al snel ging hij er zelf op uit om uiteindelijk een gevierd fotograaf te worden. Zijn foto's volgen New York in de Tweede Wereldoorlog, de gangwars, veel afrekeningen in het circuit, maar ook in het voetspoor van de politie. Veel armoede ook in zijn foto's. Grootste gemene deler is echter de mens, altijd weer de mens centraal in zijn eigen habitat, of buiten, of in een arrestantenwagen. Weegee lijkt een voorkeur te hebben voor de zelfkant van New York, en die is nogal omvangrijk. Usher Fellig overleed op 69-jarige leeftijd in 1968 in New York. Binnen mijn collectie is het de rauwste representatie van New York in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw.
Weegee's World is samengesteld door Miles Barth en verscheen in 1997 bij het International Centre of Photography in New York, ter gelegenheid van de overzichtstentoonstelling van Weegee's werk in Parijs.
Novemberkeuze: Duccio Nacci legt de ziel van Toscane bloot
In het hart van San Gimignano ligt de Piazza Duomo, een mooi plein omzoomd met historische gebouwen. Dagelijks draagt Dante hier zijn teksten voor op de trappen van het Piazza Pecori, want de akoestiek van dit plein is geweldig. Tussen de winkeltjes bevindt zich de voormalige zouthandel, voorheen de Bottega del Sale, tegenwoordig het domein van de Toscaanse fotograaf Duccio Nacci. Hier verkoopt hij zijn zeer omvangrijk oeuvre, in zwart-wit en kleur geschoten in het mooie landschap van midden-Italië. Duccio Nacci verzamelde de eerste tien jaar van zijn werk in Viaggio nella Campagna Toscana, dat in 1999 verscheen. La Bottega del Sale is gevestigd op Piazza del Duomo 13 in San Gimignano.
Nacci kent de kracht van fotografie. Hij legt met zijn werk de ziel bloot van het landschap en zijn bewoners. Dat levert vaak een dromerig en romantisch beeld op. In deze winkel waar alleen eigen foto's worden verkocht, is het aanbod overweldigend. Het brengt het open landschap van Toscane binnen in dit compacte stadje met zijn hoge torens. De winkel is een koele oase, waar Renata Nacci mij alle tijd gunt om tot een keuze te komen.
Ik combineer mijn passie voor wandelen met mijn liefde voor straatfotografie. Ik selecteer drie zwart-wit foto's ('in bianco e nero') van solitaire wandelaars in verschillende jaargetijden, allen op de rug gefotografeerd. Hiernaast de herfst-foto (©Duccio Nacci).